Loại quả đặc biệt mà người miền Tây “mê như điếu đổ”

Loại quả đặc biệt này có một cái tên cũng vô cùng độc đáo: quả quách hay còn gọi là trái quách hoặc cây gáo (wood apple). Có tên khoa học là Limonia acidissima, quả quách từng mọc tự nhiên khắp các tỉnh Nam kỳ, đặc biệt phổ biến ở các tỉnh miền Tây như Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre, Sóc Trăng, v.v.

Với kích thước tương đương khoảng một quả bưởi nhỏ hoặc một gáo dừa con, quả quách có lớp vỏ dày, cứng như vỏ gỗ, màu nâu xám trông rất bình thường, thậm chí có phần xấu xí. Cây quách cao khoảng 5-7m với mùa quả chín kéo dài từ tháng 10 âm lịch đến tháng Giêng.

Khi còn non, phần thịt của loại quả này đặc biệt này có mùi hăng, khá khó chịu. Tuy vậy, khi quả chín tự nhiên, thường rụng lúc sáng sớm, mùi thơm lại trở nên rất đặc biệt, đậm đà, mạnh mẽ và lôi cuốn. Phần thịt quả lúc đó sẽ chuyển sang màu nâu đậm, có vị chua nhẹ kết hợp với vị ngọt thanh thanh và vị béo bùi rất riêng.

Đối với người dân miền Tây, quả quách có thể ăn trực tiếp đồng thời có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như quả quách dầm (trộn phần thịt quả với đường và dầm đều với đá bào nhỏ thành một món giải khát ngày hè), làm sinh tố, kem, mứt, kẹo và thậm chí là làm rượu quách độc đáo (ngâm phần thịt quách với rượu nếp hoặc rượu gạo).

Về giá trị dinh dưỡng, quả quách có chứa nhiều chất xơ, các loại vitamin B, C, các khoáng chất như Kali, canxi và sắt. Do đó, loại quả này có thể mang lại nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, loại quả này giúp giải khát tốt vào những ngày hè nóng nực.

Về mặt văn hóa, cây quách là một loài cây quen thuộc của người dân miền Tây sông nước. Cây được trồng quanh nhà để lấy bóng mát và trái ăn quả, gợi nhớ ký ức tuổi thơ tươi đẹp của rất nhiều thế hệ người dân nơi đây. Cây quách thường gắn với những câu chuyện trẻ thơ, những tháng ngày vô tư của những đứa trẻ rủ nhau hái quách già, đợi quả chín mềm tự nhiên và cùng dầm đường để thưởng thức trong nhưng câu chuyện trẻ con bất tận.

Hiện tại, nhờ nét văn hóa và hương vị độc đáo, quả quách trở thành một món quà địa phương được ưa chuộng của nhiều du khách đến với miền Tây. Loại quả này cũng được bày bán trên kệ của nhiều siêu thị như một món quà dân dã nhưng ý nghĩa.