Gdy oglądamy film, kostium wydaje się po prostu naturalną częścią ekranowej rzeczywistości. Czasem podziwiamy jego piękno, innym razem styl. Rzadko jednak zdajemy sobie sprawę, że to, co widzimy na ekranie, bywało w rzeczywistości aktem politycznej prowokacji, obyczajowym skandalem lub cichym buntem twórców. Oto 10 kultowych kreacji z kina światowego i polskiego, które wywołały za kulisami znacznie większe trzęsienie ziemi, niż mogło się wydawać.
1. Srebrne stroje Ligi Kobiet w „Seksmisji” (1984)
Obcisłe, futurystyczne kombinezony z polskiego klasyka Juliusza Machulskiego dla widzów były komediowym rekwizytem. Sam film zawierał jednak satyryczne odniesienia do totalitaryzmu, propagandy i sztucznie kreowanej rzeczywistości PRL-u, co sprawiło, że wzbudzał zainteresowanie cenzury.
2. „Mała czarna” Audrey Hepburn w „Śniadaniu u Tiffany’ego” (1961)
Projekt Huberta de Givenchy uznawany jest za kwintesencję elegancji. Czarna suknia Audrey Hepburn stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych kostiumów w historii kina i pomogła utrwalić popularność „małej czarnej” jako symbolu ponadczasowej elegancji.
3. Złoty kostium księżniczki Lei w „Powrocie Jedi” (1983)
Bikini Carrie Fisher stało się symbolem popkultury, ale sama aktorka później otwarcie mówiła o swoim dyskomforcie związanym z kostiumem i sposobem przedstawienia jej postaci. Metalowy strój był sztywny i niewygodny, co dodatkowo utrudniało aktorce pracę na planie.
4. Kurtka Maćka Chełmickiego w „Popiele i diamencie” (1958)
Zbigniew Cybulski jako Maciek Chełmicki wyróżniał się strojem wyraźnie odbiegającym od typowego wizerunku młodego człowieka z okresu tuż po wojnie. Charakterystyczna kurtka, ciemne okulary i sposób noszenia się aktora nadały bohaterowi zaskakująco współczesny wygląd, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów filmu.
5. Czerwona sukienka Vivian w „Pretty Woman” (1990)
Czerwona suknia Julii Roberts ze sceny wyjścia do opery stała się jednym z najbardziej ikonicznych elementów filmu. Kostiumografka Marilyn Vance zdecydowała się na intensywną czerwień, mimo że rozważano również inne warianty kolorystyczne, tworząc w ten sposób jeden z najbardziej rozpoznawalnych filmowych looków lat 90.
6. Kufajka w „Misiu” (1980)
W kultowej komedii Stanisława Barei stroje i rekwizyty związane z codziennością PRL-u nie były jedynie elementami humoru. Wpisywały się w szerszą satyrę na absurdy gospodarki niedoboru, biurokrację i realia życia w Polsce Ludowej. Sam film miał poważne problemy z cenzurą, która ingerowała w jego ostateczny kształt.
7. Stożkowy stanik Madonny w „W łóżku z Madonną” (1991)
Zaprojektowany przez Jean-Paula Gaultiera gorset ze stożkowym biustonoszem zszokował część opinii publicznej i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów wizerunku Madonny. Strój był również interpretowany jako symbol świadomego wykorzystywania seksualności i odwracania tradycyjnego sposobu przedstawiania kobiecego ciała w kulturze popularnej.
8. Skórzana kurtka Franza Maurera w „Psach” (1992)
Ciężka skórzana kurtka Bogusława Lindy stała się jednym z charakterystycznych elementów wizerunku Franza Maurera i szerzej – polskiego kina okresu transformacji ustrojowej. Sam film wzbudzał kontrowersje m.in. za sprawą sposobu przedstawienia byłych funkcjonariuszy aparatu bezpieczeństwa oraz brutalnego, cynicznego obrazu nowej rzeczywistości.
9. Prześwitujące sukienki Marilyn Monroe w „Pół żartem, pół serio” (1959)
Kreacje Orry-Kelly’ego dla Marilyn Monroe należą do najbardziej odważnych kostiumów hollywoodzkiego kina końca lat 50. Prześwitujące materiały, głębokie dekolty oraz strategicznie rozmieszczone zdobienia nadawały strojom wyjątkowo zmysłowy charakter w czasach, gdy Hollywood nadal funkcjonowało pod ograniczeniami Kodeksu Haysa.
10. Żółty dres Umy Thurman w „Kill Bill” (2003)
Intensywnie żółty kostium był bezpośrednim hołdem dla stroju Bruce’a Lee z filmu Gra śmierci. Sam kostium stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów Kill Bill i współczesnego kina akcji. Kontrowersje związane z bezpieczeństwem Umy Thurman na planie dotyczyły natomiast przede wszystkim wypadku samochodowego podczas kręcenia jednej ze scen, a nie samego kostiumu.
Oglądając ulubione produkcje, warto pamiętać: tkanina na ekranie rzadko bywa przypadkowa. Często to właśnie w strojach aktorów kryje się historia zmian obyczajowych, artystycznych eksperymentów i filmowych kontrowersji.