Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc rụng tóc ở cả nam và nữ. Trong đó, nguyên nhân phổ biến nhất là rụng tóc do nội tiết tố androgen, một kiểu rối loạn di truyền liên quan đến hormone androgen, với vai trò chính thuộc về hormone dihydrotestosterone. Theo thống kê, số người bị rụng tóc do rối loạn này tăng theo độ tuổi, với khoảng 70% nam giới và 50% nữ giới trên 80 tuổi mắc phải; đặc biệt phổ biến ở người da trắng. Bên cạnh đó, rụng tóc còn có thể liên quan đến việc sử dụng thuốc, bao gồm cả hóa trị liệu; nhiễm trùng da đầu, bao gồm nấm da đầu và kerion – một tình trạng viêm nhiễm cấp tính của da đầu; các rối loạn hệ thống (chẳng hạn như lupus ban đỏ); hay các tổn thương khác như rụng tóc do căng thẳng (stress) hoặc sau phẫu thuật. Ngoài ra, bệnh rụng tóc có thể do những nguyên nhân hiếm gặp gây ra như bất thường thân tóc, bệnh tự miễn, ngộ độc kim loại nặng hoặc các bệnh da liễu hiếm gặp như viêm mô tế bào trên da đầu.
Để ngăn ngừa bệnh rụng tóc, người bệnh cần lưu ý các biện pháp sau.
Thăm khám để tìm ra nguyên nhân rụng tóc
Nếu tình trạng rụng tóc ngày càng nghiêm trọng hơn, bệnh nhân nên thăm khám bác sĩ để xác định chính xác nguyên nhân gây rụng tóc. Bác sĩ có thể dựa vào tiền sử bệnh, hoàn cảnh gia đình, lối sống, đồng thời thực hiện các kiểm tra thể chất như kiểm tra da đầu, kiểm tra da toàn diện hoặc các xét nghiệm để đánh giá khả năng rối loạn nội tiết, nhằm xác định chính xác nguyên nhân rụng tóc và biện pháp điều trị phù hợp.
Sử dụng thuốc hợp lý
Trong một số trường hợp rụng tóc, bác sĩ có thể chỉ định thuốc để hỗ trợ kiểm soát tình trạng này. Tùy vào nguyên nhân gây rụng tóc, thuốc có thể giúp kích thích mọc tóc, làm chậm quá trình rụng tóc hoặc điều chỉnh những rối loạn liên quan đến nội tiết. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị thường không giống nhau ở mọi bệnh nhân và cần thời gian để đánh giá. Bên cạnh lợi ích, việc dùng thuốc cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ, chẳng hạn như kích ứng tại chỗ hoặc ảnh hưởng đến một số chức năng của cơ thể. Vì vậy, người bệnh không nên tự ý sử dụng mà cần thăm khám và tuân theo chỉ định của bác sĩ để lựa chọn phương pháp phù hợp, an toàn.
Các biện pháp điều trị thay thế
Bên cạnh việc sử dụng thuốc, các biện pháp điều trị thay thế như liệu pháp chiếu laser cường độ thấp, tiêm huyết tương giàu tiểu cầu tự thân có chứa các yếu tố tăng trưởng hay phẫu thuật cấy ghép nang tóc, da đầu cũng có thể hiệu quả cho các trường hợp rụng tóc khác nhau.
Quan trọng hơn, dựa vào nguyên nhân gây rụng tóc, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp điều trị phù hợp như sử dụng corticosteroid tại chỗ, tiêm trong da hay toàn thân, minoxidil tại chỗ, anthralin tại chỗ, hay các thuốc uống điều hòa miễn dịch (diphenylcyclopropenone hoặc squaric acid dibutylester) hoặc methotrexate trong điều trị rụng tóc từng mảng. Nếu rụng tóc do nấm da đầu, việc điều trị nấm da đầu bằng thuốc kháng nấm đường uống là giải pháp hiệu quả. Nếu rụng tóc do tật nhổ tóc khó điều trị, các loại thuốc điều chỉnh hành vi như clomipramine hay các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc có thể được sử dụng, v.v.
Thực hiện chế độ sinh hoạt lành mạnh
Để giảm thiểu việc rụng tóc, người bệnh cần duy trì lối sống lành mạnh, tích cực, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, tránh căng thẳng để giảm thiểu rụng tóc do căng thẳng. Nếu đang trong quá trình điều trị, người bệnh cần thăm khám định kỳ để kịp thời điều chỉnh thuốc và phương hướng điều trị. Để giúp tóc bớt khô, gãy, người bệnh nên gội đầu hằng ngày bằng dầu gội dưỡng tóc.
Về chế độ dinh dưỡng, người bệnh nên bổ sung các loại thảo mộc tươi như mùi tây, húng quế và xà lách ít nhất 3 lần/tuần, đồng thời thực hiện chế độ ăn giàu protein như trứng, các loại đậu, hạt, cá, thịt gà, các sản phẩm từ sữa ít béo để tăng cường sức khỏe tóc và kích thích mọc tóc. Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên bổ sung vitamin D và thực phẩm giàu vitamin A (khoai lang, rau bina, ớt chuông…) giúp tăng tốc độ phát triển của tóc.
Để ngăn ngừa rụng tóc, nên thường xuyên sử dụng dầu gội dưỡng tóc để bảo vệ sức khỏe của tóc, sử dụng dầu dừa, dầu ô liu để bôi lên tóc, giúp ngăn ngừa rụng tóc do chải đầu và tiếp xúc với tia UV, hạn chế uốn hay duỗi tóc, hạn chế nhuộm tóc nếu có thể. Nếu cần phải nhuộm tóc, nên sử dụng thuốc nhuộm hữu cơ và những loại thuốc nhuộm không chứa amoniac, peroxide hoặc para-phenylenediamine (PPD).